Blog

We internetten en mailen wat af. Internationaal staat Nederland aan de top waar qua gebruik van internet en andere digitale hulpmiddelen en het wordt alleen maar meer. Ook in het handelsverkeer neemt het gebruik van internet toe en worden er dagelijks via de e-mail opdrachten gegeven en toezeggingen gedaan. Maar kunnen er ook rechtsgeldig contracten worden gesloten via internet? Kunt u iemand aan afspraken houden die door middel van een eenregelig mailtje zijn gemaakt?

Als advocaat zie ik steeds meer rechterlijke uitspraken voorbijkomen waarin er gesteggeld wordt over via de e-mail gemaakte afspraken. Maar zolang u zich aan de spelregels houdt, is de kans klein dat het verkeerd gaat. In dit artikel ga ik op een aantal aspecten in.

Digitaal contracteren De eerste vraag is natuurlijk: kan er überhaupt wel rechtsgeldig digitaal gecontracteerd worden? Het antwoord hierop is: ja, meestal wel! Voor de meeste overeenkomsten geldt dat deze ‘vormvrij’ zijn, dat wil zeggen dat er geen eisen worden gesteld aan de wijze waarop zij tot stand komen. Dat kan dus ook mondeling zijn. Maar voor bepaalde contracten, of onderdelen van contracten (zoals een proeftijd- of concurrentiebeding in arbeidsovereenkomsten), geldt dat deze enkel schriftelijk kunnen worden aangegaan. In de huidige samenleving zijn we inmiddels zover dat we een e-mail gelijk stellen aan een handgeschreven brief. Maar is de wetgever hier ook al aan toe? Gelukkig voor een groot deel wel. Sinds enige tijd is namelijk expliciet wettelijk bepaald dat overeenkomsten die schriftelijk gesloten moeten worden, óók langs elektronische weg tot stand kunnen komen. Wel dient er aan een aantal extra voorwaarden te zijn voldaan, bijvoorbeeld dat de overeenkomst te allen tijde raadpleegbaar is voor partijen en dat de identiteit van de partijen met voldoende zekerheid kan worden vastgesteld. Dit laatste kan bijvoorbeeld door het toevoegen van een elektronische handtekening.

Nog even voor de goede orde: de meeste gangbare overeenkomsten, zoals die van koop, kunnen op geldige wijze mondeling, en dus ook digitaal, worden aangegaan. Let er wel op dat er bij digitale koopovereenkomsten met consumenten weer wat extra regels gelden, bijvoorbeeld het recht van de consument om de digitale koop binnen zeven dagen zonder opgave van reden ongedaan te maken.

Digitale algemene voorwaarden Ik heb op deze plek al vaker geschreven over algemene voorwaarden en ik kan het er eigenlijk niet vaak genoeg over hebben. In de juridische praktijk zorgen algemene voorwaarden nu eenmaal voor veel hoofdbrekens en houd ik mij er vrijwel dagelijks mee bezig. Wat nu als er via e-mail een overeenkomst is gesloten? Hoe zorgt u ervoor dat ook uw algemene voorwaarden van toepassing zijn?

De hoofdregel bij algemene voorwaarden moet inmiddels bij u bekend zijn: de voorwaarden dienen voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan uw contractspartij verstrekt te worden. De contractspartij moet immers weten waar hij aan toe is (bijvoorbeeld – niet geheel onbelangrijk – dat uw aansprakelijkheid is beperkt). Bij ‘gewone’, schriftelijke overeenkomsten wordt bijvoorbeeld voldaan aan dit vereiste door de algemene voorwaarden aan de offerte of opdrachtbevestiging te hechten en zo het hele pakketje aan de contractspartij toe te sturen.

Bij overeenkomsten die langs elektronische weg tot stand komen, geldt dat de algemene voorwaarden tevens via elektronische weg aan de contractspartij ter beschikking kunnen worden gesteld en wel op zodanige wijze dat deze kunnen worden opgeslagen en toegankelijk zijn voor latere kennisneming. Hoe werkt dat in de praktijk? U kunt bijvoorbeeld de algemene voorwaarden als bijlage bij de e-mail voegen (bijvoorbeeld als PDF-bestand) of in de e-mail een link opnemen waarmee de contractspartij direct wordt doorgeleid naar de algemene voorwaarden op uw website. Let er wel op dat het enkel opnemen van het adres van de website van uw bedrijf niet genoeg is. Dat betekent namelijk dat uw contractspartij vervolgens op die site op zoek moet gaan naar de algemene voorwaarden en dat is niet de bedoeling. Een onderneming heeft overigens vorig jaar nog in een procedure voor de Hoge Raad aangevoerd dat zij aan de wettelijke eis van bekendmaking had voldaan, omdat haar algemene voorwaarden gemakkelijk via een zoekmachine op internet te vinden waren. Het mag geen verbazing wekken dat de Hoge Raad dit niet accepteerde.

Samengevat dient u er bij het digitaal contracteren, net als bij niet-digitale overeenkomsten, dus voor te zorgen dat uw algemene voorwaarden aan uw contractspartij op een (digitaal) presenteerblaadje worden aangeboden. Het gaat zelfs nog iets verder: de wet bepaalt dat de algemene voorwaarden óók langs elektronische weg verstrekt mogen worden bij overeenkomsten die zelf niet langs elektronische weg tot stand gekomen zijn. Wel dient uw contractspartij daarmee uitdrukkelijk in te stemmen.

Tot slot De wetgever is dus al aardig bij de tijd en ik denk dat deze ontwikkeling zich nog wel voort zal zetten. Voor één ding wil ik u nog waarschuwen. Dit betreft de fase ná het sluiten van een overeenkomst. Indien uw contractspartij – onverhoopt – zijn verplichtingen niet nakomt, is het vaak zo dat u uw rechten (bijvoorbeeld op schadevergoeding of ontbinding van de overeenkomst) pas kunt uitoefenen nadat u de contractspartij officieel schriftelijk in gebreke hebt gesteld. Het is nog niet helemaal duidelijk of op basis van de hiervoor genoemde wetgeving een dergelijke ingebrekestelling ook digitaal kan geschieden. Het is dus aan te raden om dat nog wel even schriftelijk te doen (bij voorkeur per aangetekende brief, om elk misverstand te voorkomen).

Tjarda de Wilde, advocaat bij Van der Steenhoven advocaten N.V. en gespecialiseerd in het contractenrecht en het vennootschaps- en ondernemingsrecht.

Aan de samenstelling en inhoud van dit artikel is de meeste zorg besteed. Tjarda de Wilde en Van der Steenhoven advocaten N.V. aanvaarden geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van dit artikel genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen zijn geraadpleegd. Meer informatie: www.vandersteenhoven.nl

Over Advocaat legt uit

Van der Steenhoven Advocaten NV uit Amsterdam behandelt een actueel onderwerp in elke uitgave van Transparant, het katern van de Glas Branche Organisatie (GBO) in Glas in Beeld. Waar juridische zaken het ondernemerschap raken, geeft een van de advocaten van het kantoor telkens praktische antwoorden. Aan de samenstelling en inhoud van de artikelen is de meeste zorg besteed. De auteurs en Van der Steenhoven Advocaten NV aanvaarden geen verantwoordelijkheid ten aanzien van op basis van de artikelen genomen beslissingen, tenzij zij vooraf in concrete gevallen zijn geraadpleegd. Meer informatie: www.vandersteenhoven.nl

Bekijk alle berichten van Advocaat legt uit

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.