Wim de Groot is DGA van Gevelridder en heeft dagelijks te maken met de zoektocht naar de veiligste manier om glas te plaatsen en monteren. Als civieltechnisch constructeur is hij bovendien bevoegd veiligheidssituaties te beoordelen.
Genoeg reden hem in dit jaar waarop de Nederlandse Arbeidsinspectie start met het controleren van glaszetters op (te zwaar) tillen en de juiste inzet van tilhulp- en plaatsingsmiddelen, een vaste column te geven. Daarin geeft hij zijn visie op veilig monteren en plaatsen, te starten met de schijnveiligheid van het gebruik van dubbele vacuümsystemen.
Motoragent
Met mijn Hayabusa, de snelste productiemotor ter wereld, reed ik regelmatig langs de files richting Utrecht. Op een dag zag ik in mijn spiegel een motoragent met zwaailampen naar mij toe rijden, slingerend tussen de auto’s door. Zelf reed ik op de redresseerstrook, dat is de strook helemaal links bedoeld voor correctie. Eén kant verkeer. Overzichtelijk. Veilig, dacht ik. Even later stonden we langs de weg te praten, terwijl ondertussen meerdere motoren tussen de file doorreden. ‘Dat is toch gevaarlijker?’, vroeg ik. ‘Links heb ik maar aan één kant auto’s.’ ‘Dat lijkt zo,’ was het antwoord. ‘Maar tussen de auto’s rijden motorrijders rustiger. Het risico is daar groter, dus het gedrag voorzichtiger. Dat gedogen wij.’ Het resultaat: een flinke boete.
Misleidende veiligheid
Het is een treffend voorbeeld van hoe veiligheid kan misleiden. Een situatie voelt overzichtelijk en beheersbaar en juist dát zorgt ervoor dat we onbewust meer risico nemen. We rijden harder, letten minder op en voelen ons beschermd. Precies dit mechanisme zien we bij het werken met vacuümheffers en dubbele systemen. Een dubbel systeem geeft een gevoel van zekerheid: het is dubbel uitgevoerd, dus het zal wel veilig zijn. En juist daardoor verandert het gedrag. Mensen lopen onder de last door, nemen kortere routes en accepteren situaties die ze anders nooit zouden toestaan. ‘Het is toch een dubbel systeem?’ Maar veiligheid zit niet alleen in techniek. Veilig werken zit in gedrag, omstandigheden en risicobewustzijn.
